Welk gereedschap moet je laten keuren?

Elektrisch gereedschap dat door medewerkers wordt gebruikt en aan slijtage onderhevig is, omvat onder andere boormachines, haakse slijpers, verlengsnoeren, kabelhaspels en lasapparaten.

Of een arbeidsmiddel moet worden gekeurd, hangt niet af van de aanwezigheid van een stekker, maar van het risico dat het gebruik ervan met zich meebrengt. Dat verklaart waarom het ene arbeidsmiddel jaarlijks moet worden gekeurd en de ander niet.

Wat de regelgeving vraagt

Het Arbobesluit schrijft voor dat arbeidsmiddelen die aan slijtage of veroudering onderhevig zijn periodiek gekeurd moeten worden, door iemand die daar deskundig in is. Voor elektrisch gereedschap is NEN 3140 de norm waarmee je daar een correcte invulling aan geeft.

Een vaste termijn noemt die norm niet. De frequentie volgt uit het gebruik, de omgeving en het risico. Gereedschap op een bouwplaats slijt nu eenmaal sneller dan hetzelfde apparaat in een schone werkplaats.

De vraag is niet of er een stekker aan zit, maar of er een risico zit aan het gebruik.

Wat er in de praktijk langs gaat

Handgereedschap op 230 volt is de grootste groep: boormachines, slijpers, schuurmachines, zaagmachines. Daarnaast verplaatsbare machines zoals compressoren, pompen en lasapparatuur.

Verlengsnoeren, haspels en verdeeldozen worden vaak vergeten, terwijl ze juist veel te verduren krijgen. Ze liggen op de grond, worden over vloeren getrokken en belanden tussen deuren. In de praktijk levert die groep de meeste afkeuringen op.

En accugereedschap?

De accuboor zelf werkt op lage spanning en vormt daarmee een beperkt elektrisch risico. De lader is een gewoon 230 volt-apparaat en gaat wel gewoon mee in de keuring.

De machine zelf blijft wel een arbeidsmiddel. Een gebarsten behuizing of een beschadigde accuvergrendeling is een reden om hem uit bedrijf te nemen, ook zonder keuringsplicht op het elektrische deel.

Huur, leen en gereedschap van derden

Gehuurd gereedschap komt in principe gekeurd binnen. Vraag om het keuringsbewijs en bewaar het, want zodra het op jouw werkplek wordt gebruikt moet je kunnen laten zien dat het in orde is.

Datzelfde geldt voor materieel dat een zzp’er of onderaannemer meeneemt. Hij is verantwoordelijk voor zijn eigen spullen, maar jij bent verantwoordelijk voor een veilige werkplek. En gereedschap dat een medewerker van thuis meebrengt, is vanaf het moment dat het op de zaak wordt gebruikt jouw verantwoordelijkheid.

Wat er niet onder valt

Ladders, trappen en rolsteigers worden ook gekeurd, maar volgens NEN 2484 en NEN-EN 1004. Hijs- en hefmiddelen vallen onder andere normeringen.

Handgereedschap zonder elektra, zoals een hamer of een steeksleutel, kent geen keuringsplicht. Een visuele controle door de gebruiker blijft wel verstandig. Het volledige overzicht van wat er onder NEN 3140 valt staat in welke arbeidsmiddelen gekeurd moeten worden.

Wat de sticker wel en niet zegt

Een keuringssticker laat zien dat het apparaat op dat moment is beoordeeld en wanneer het opnieuw aan de beurt is. Meer niet.

Een beschadiging van gisteren staat er niet op. Daarom blijft de controle vóór gebruik door degene die ermee werkt het belangrijkste moment, en is de keuring de periodieke controle daarachter.

Veelgestelde vragen